Koenzym Q10 i jego rola w organizmie. Jaką formę wybrać?

Koenzym Q10 jest związkiem naturalnie występującym w organizmach zwierząt, a także w organizmie człowieka. Pierwsze doniesienia dotyczace tego związku pojawiły się już w latach 40-tych ubiegłego wieku, a powszechność jego występowania w wielu narządach różnych gatunków zwierząt sprawiła, że określono go mianem ubichinon (ubitarius – wszechobecny). Dziś wiemy już, że jest to także związek niezbędny dla prawidłowo funkcjonującego organizmu.

Zasadnicza funkcja koenzymu Q10 sprowadza się do jego udziału w mitochondrialnym transporcie elektronów w łańcuchu oddechowym. Oznacza to, że stanowi on niezbędny element to wytwarzania energii komórkowej w postaci ATP. Niezależnie od tego koenzym Q10 jest jednym z ważniejszych antyoksydantów, który zapobiega generacji wolnych rodników, modyfikacjom powstałym w wyniku utleniania białek, lipidów i DNA oraz zwiększa oddtwarzanie innego silnego antyoksydanta lipofilowego – a-tokoferolu, czyli znanej witaminy E.

Wiele stanów chorobowych, których rozwój związany jest między innymi z nasilonym stresem oksydacyjnym, dochodzi do znacznego obniżenia stężenia koenzymu Q10 w organizmie człowieka. Sytuacja taka ma miejsce m.in. w chorobach serca, chorobach neurodegeneracyjnych, nowotworach, w nieprawidłowościach związanych z regenercją czy stanach zaburzonej odpowiedzi immunologicznej – AIDS. Uzupełniające postępowanie terapeutyczne opiera się w takich przypadkach na dodatkowej suplementacji koenzymu Q10 w postaci preparatów farmaceutycznych lub spożywaniu określonych, bogatych w ten związek produktów spożywczych. Istnieje ścisła współzależność w działaniu koenzymu Q10i alfa-tokoferolu. Dlatego bardzo dobrym rozwiązaniem jest przyjmowanie obu związków jednocześnie w postaci jednego preparatu.

Ubichinol czy ubichinon?

W warunkach prawidłowego funkcjonowania organizmu, w każdej komórce ciała obecne są w równowadze dwie postaci redoks koenzymu Q10: utleniona – ubichinon (CoQ10) oraz zredukowana – ubichinol (CoQ10H2). Co istotne, zredukowana postać może się stale regenerować z postaci utlenionej z udziałem specyficznych enzymów (takich jak: reduktaza NADH cytochromu b5, reduktaza NADPH cytochromu P-450, reduktaza NADP+ ferredoksyny , oksydoreduktaza NADH ubichinonu oraz oksydoreduktaza NADPH chinonu).

Czy zatem ubichinol jest lepszą formą niż ubichinon? Warto pamiętać, że biologiczną rolą CoQ10 jest jego ciągła zmiana w jedną z 2 form w organizmie w ciągłym cyklu. Dlatego też przyjmując ubichinol miejmy świadomość, że zostanie on przekształcony w ubichinon i odwrotnie.

Forma utleniona odgrywa podstawową rolę CoQ10 w komórkowym metabolizmie energetycznym, czyli wytwarzaniu energii (synteza ATP). Ubichinol zaś (forma zredukowana) odpowiada za pełnienie funkcji przeciwutleniających tego związku. W zależności od tego, czy CoQ10 znajduje się w płynach ustrojowych, czy wewnątrz mitochondriów, związek ten przekształca się do formy, która jest potrzebna w konkretnej sytuacji. We krwi i limfie CoQ10 przede wszystkim pełni rolę antyutleniacza. W mitochondriach substancja ta wspiera procesy metabolizmu energetycznego, przekształcają się między obiema formami kilka razy w ciągu sekundy. Niezależnie od swojej formy, CoQ10 jest tak samo absorbowany przez nabłonek jelita. Natomiast po przedostaniu się do organizmu, stale przekształca się między obiema formami.

Zasadniczą różnicą jest barwa tych związków. Ubichinol charakteryzuje się mleczno-białym kolorem, ubichinon zaś ma kolor żółtawy. Koszty produkcji ubichinolu są także istotnie wyższe, dlatego jest to związekdroższy zarówno dla badaczy jak i konsumentów. Obecnie wiadomo także, że zdecydowanie więcej badań naukowych przeprowadzono z wykorzystaniem ubichinonu a Międzynarodowe Stowarzyszenie Koenzymu Q10 (ICQ10) stosuje preparat ubichinonu jako oficjalny punkt odniesienia do badań naukowych.

Ze względu na rozpuszczalność koenzymu Q10 w tłuszczach, związek ten wchłania się lepiej z przewodu pokarmowego przy spożyciu go po jedzeniu niż na czczo, najlepiej w obecności tłuszczów, jednak wchłanianie koenzymu Q10 jest powolne i niecałkowite. Obecnie, za najlepiej wchłanialną i biodostępną dla organizmu formę uznaje się koenzym Q10 w postaci zmicelizowanej. Dzięki technologicznej modyfikacji składniki rozpuszczalne w tłuszczach są przekształcane w składniki amfifilowe, czyli substancje rozpuszczalne zarówno w tłuszczach jak i w wodzie. Taka modyfikacja wchłanialności związków możliwa jest dzięki ich umieszczeniu w rozpuszczalnych w wodzie otoczkach, zwanych micelami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *